Dat Leeben ob den scheeben Marschdamm ut de Sicht een echten Marschdammer Jung
von Heinrich Hartmann

Husnummer 167

Een Buernhus mit de GrotdöEen Massivbus parallel to de Stroot, hart indeckt. Dat wör dat Hus von Schoster Engel (Engelke).

Hier leev Hannes Engel mit sien Fro Sophie un de Kinner Anneliese, Hinnik (Hinrie), Fritz un Jakob. De ersten dree wörn all groot, blos Jakob wör so old wie Rudel un Fritz, he hör also ok to unse Anführer. Bi Engels in Hus wörn wi gern. De wörn Sübstversorger. Se harn Keuh, Heuhner, Onten, Geus, Katten un eenen Jagdhund. Hannes wör Jäger un wi sünd foken op de Jagd ton Drieben mit gon. Wenn man bi Engels inne Husdör rinkeum, wör vörn rechts de Stuv un dor blang de Köck. Op de anner Siet wör vörn een Ruum, in den de kaputten un de reparierten Schoh legen. Dor stünnen noch de groten Kleigrobersteebel ut Ledder. De wörn eene Spezialität von Hannes Engel. He har veele Kunden ut‘n Ollen Land. Gummisteebel geev dat to de Tied noch nich so veel.

Blangan wör de Warksteet. Hier wörn dree Arbeitsplätze un dor stünd ok eene Putzmaschin. Wenn man op de Deel wieder no achtern güng, keum man dörch eene Dör in de Achterdeel. Hier wörn de Ställe un von hier kunn man wedder dörch eene grote Dör no butten kamen. Dat ganze Hus wör meistens nich so dull oprümt, ober wi wörn dor gern, wiel wi nich so oppassen müssen dat wi nix dreckig meuken. Uns stör dat ok nich, wenn Engels an Freustücken wörn un de Heuner dorbi op‘n Disch rümleupen un dor twischen rümpickten.Tante Engel leup denn helen Dag met Draff, ober ik har meist dat Gefeul, dat se veel beschicken de.
Jakob müss biet Veeh mithölpen un wi hebbt em holpen.

Gegenöber direkt anne Lüh harn Engels eenen Gorden un dor harn se jümmere Kortüffel- un Reubenkuhlen. Wenn wi Kortüffeln holen dän, funnen wi meist Müüsnester mit lütje Müüs dor bin. Dormit hebbt wi denn de Katten fuddert. Eenes Dogs seeten in Park in eene hoge Fichte dree lütje Uhlen. Furts hebbt wi beschloten, de Vogels to futtern. Wi hebbt no un no de ganze Kortüffelkuhl öber Kopp reeten, üm an de lütjen Müüs to komen. Dormit sind wi denn in den Boom kladdert un hebbt de Vogels fuddert. Junge, junge, as Hannes Engel dat wies wör, trock viellicht een Gewitter op. Wi müssen de heele Miete wedder opbauen. De Schechs hett Jakob von sien Vadder för uns alle mit kreegen, dat wör so gang un gebe.

An Achterdiek Richtung Dammhusen harn se Pachtland, un dor leup dat Jungveeh. No de Ollanner Siet wör een Striepen Moor, un wiel de dusselligen Deerten dor jümmer rinleupen un denn insackten, müssen wi op jümm oppassen. Wi hebbt uns dat dor ganz komodig inricht. Gegen Regen un Köll harrn wi een Telt ut Dreecksteltbohnen, ut Steen bau‘n wi uns eene Füersteed un in Telt harn wi Stroh as Ünnerlog. Wi harn Angeln mit un hebbt schwatt angelt. Inne Appelhöff von turn Föln (zum Felde) kreegen wi de Kreiennester ut, oder wi söchen Ontennester un neumen dor de Eier rut. lrgendeen har ne Pann un Magarine mitbröcht un de Eier wörn broot. Wi meuken jümmer Rühreier, dor füll dat nich so op, wenn de Eier all anbrüt wörn. Af un an wör dor mol ‘n lütt Stück Schnobel mit bin, dat wör denn utspeit un anbrüte Eier sind jo gesund.

Biet Angeln hebbt wi ok manchmol wat fungen, Rotoogen, Wittfisch un Brassen un manchmol sogor een Ool. De wörn glicks utnommen un inne Pann brot or wi hebbt versöcht in een oolet Fatt de Fisch to reukern. Dat duur denn ok bannich lang un dat fung an goot to reeken. Denn kreegen wi son Hunger, dat wi den Fisch half roh opeeten hebbt. Booden dän wi ok in de Wettern ober ohn Boodbüx, sonst harrn uns Ollern dat jo markt.

Tomols keemen de ersten Westernhefte rut un de hebbt wie in Telt leest un hebbt dorno Cowboy un Indianer speelt. De öllste von de Engelken‘s Jungs, Hinnik, is Förster worn, Fritz is ton Grenzschutz gon, Jakob hett to Hus Schoster lehrt un jümmere Süster hett eenen Strootenbohnfohrer ut Hamborg heirot.

Der Beitrag Husnummer 167 erschien zuerst auf Meine Samtgemeinde.

Dat Leeben ob den scheeben Marschdamm ut de Sicht een echten Marschdammer Jung
von Heinrich Hartmann

Husnummer 168

Een Buernhus mit de Grotdör no vörn no de Stroot.

Dat Hus hör Baumgarten. Ik kann mi dor blos noch düster an erinnern. Oma Baumgarten leev dor bin, se wör de Mudder von Sophie Engelke. De grote Deel wör ok een von unse Speelplätze. Wi hebbt mol ut olle Bree versöcht, dor Bööd to bauen. De Holtkonstruktion harn wi bald trech, ober nu müssen se noch kalfatert un teert warn. Dat passier op eenen Sündag.

Min Öllern wullen mit uns no min Grotöllern ton Kaffee, un mi trocken se toerst an. Wiel ik nu noch Tied harr, bit alle so wiet wörn, hebb ik gau noch mol no de Bööd keken. Min Frünn wörn bin Teem, un ik heff ok mit anfot.

Wat schall ik seggen, min godet Tüch, witte Pullover un Samtbüx, wörn, ik weet nich woso, vull Teer schmeert. Dat wör keen scheunen Sündag mehr för mi. Ik müss to Hus blieben un harr ok noch eene Week Stubenarrest, dorbi much ik sowieso nich gern goode Klamotten anhebben, man müss jümmer so vörsichtig wen.

Dat Hus is noch to mine Kinnertied afreeten worn.

Der Beitrag Husnummer 168 erschien zuerst auf Meine Samtgemeinde.

Dat Hus steit parallel to de Stroot mit eenen Werkstattanbau an de rechte Siet

Hier wohn Hermann Heintzen mit sien Fro Liesbet un sien dree Jungs Hermann, Bernd un Volker, un denn wohn dor noch de Opa mit in Hus.
lk meen, de Opa harr Hinnik heeten. He schall dree Meisterbreefe hatt hebben, Schmied, Schlosser un Kraftfahrzeugschlosser., Hermann Junior wor in uns Oller, ober as Kind hett he sik son beten von uns afsett. Ik gleuf, wie wörn siene Öllern un somit ok em to wild. Bernd un Volker wörn to jung för uns.
Heintzens harm gegenöber von dat Hus eenen Schuppen direkt an de Lüh stohn. Hier hebbt wie uns gern verstecken. Dat dröff Opa Heintzen ober nich sehn, denn jog he uns weg.

De Schuppen wör ut Holt un har eenen Böben, op denn wie uns got verstecken kunnen. Eenes Dogs har een von uns bi sienen Vadder Zigaretten besorgt un wi wullen dat Schmeuken mol wedder probiern. Wi hebbt so dull qualmt, dat Opa, as he dat sä, dach hett, de Schuppen brennt. He keum mit nen Ammer Woter an. Junge, hett de uns ut den Schuppen böst. Wi harrn bannig Bang, dat he uns Öllern wat vertellt, hett he ober nich.

Blang denn Schuppen is in‘n Krieg een Luftschutzbupker baut wom. De wör afschloten un verrammelt, ober wie sünd dor doch rinkomen. Wiel dat dor bin düster wer, wör dat sonnen scheun unheemlichen Speelplatz. In Winter sind wi dor sogor hindolrodelt, dwars öber de Stroot.

To Hermann siene Konfirmation hett he mi frogt, op ik Hähnchen schlachen kunn. Klor kunn ik dat. Wie neumen eenen Hauklotz un een Biel. Hermann hett de Hähnchen op den Klotz hallen un ik hef den Kopp afschlogen un Hermann jüm losloten. Wie hebbt dat schafft, dat fief Hähnchen ohne Kopp öbern Hof leupen. Junge, dat see ut un de Hof achteran ok.

Der Beitrag Husnummer 169 erschien zuerst auf Meine Samtgemeinde.

Een Hus, baut as son Villa mit Plattdack un Teerpapp indeckt.

Binnen harr dat ne groote Deel un een Galerie in ersten Stock.

Dat Hus hör een Familie Kuhn.

Ik heff em nich mehr kennt, ober ik weet von Vertellen her, dat he un ok sien Süster Tante Emma beeten anners wöm, as de meisten op den Maschdamm. He schall ton Biespeel splitternackt sien Dack teert hebben. Dorbi har he blos eenen Lendenschurz üm, den he groot as dat neudig wör, vöm or achtem drogen het. Meistiets schall he denn ümsünst ümhat heppen. In Winter, wenn de Wettern tofroem wör, hau he een Lock in‘t Is un bood ok wedder nockt dor bin.

Sien Süster, Tante Emma, scheuf mit eene Schottschekor ton Inkeupen. Ehre Handtasch leeg op de Kor. Wi Kinner verdeelen uns op den Maschdamm, un wenn se den keum, frogen wi: „Tante Emma, wat is de Klock?“ Un nu güng dat los. Tante Emma sett de Kor af, meuk de Handtasch op un nehm dor een tweete Tasch rut. Ut disse tweete Tasch keem noch een Tasch, denn een Klockenschachtel un denn de Taschenklock, se sä uns, wo loot dat weer, un stau den ganzen Krom trüchors wedder weg. Dat ganze dur bestimmt fiev Minuten. Wenn man nu bedenkt, dat alle hunnert Meter een Kind stünn, un de Prozedur wedderholen dä, denn kun man sik utreeken, wolang Tante Emma brukt hett, üm von de Lühbrüch bit no de Kark to komen.

Blang dat Hus wör een Lagerplatz für Grabsteen und Figuren ut Steen, Leuwen, Hunn‘n anner Deerten. Gustav Kuhn wör Steenmetz von Beruf. Dat Ganze meuk für uns eenen unheemlichen Indruck.

Der Beitrag Husnummer 321 erschien zuerst auf Meine Samtgemeinde.